Finanse firmy.
Konkretne pytania. Konkretne odpowiedzi.

Fractional CFO to doświadczony dyrektor finansowy pracujący dla firmy w niepełnym wymiarze czasu – na przykład kilka lub kilkanaście godzin miesięcznie albo jeden dzień w tygodniu.

Firma otrzymuje kompetencje CFO bez konieczności tworzenia pełnoetatowego stanowiska. Zakres może obejmować między innymi cash flow, budżetowanie, controlling, raportowanie zarządcze, analizę rentowności oraz wsparcie właściciela w decyzjach finansowych.

Jeżeli firma potrzebuje osoby odpowiedzialnej za finanse, ale nie ma potrzeby zatrudnienia dyrektora finansowego na pełen etat, rozwiązaniem może być zewnętrzny CFO lub Fractional CFO.

W tym modelu CFO pracuje dla przedsiębiorstwa w określonym wymiarze czasu i może odpowiadać za controlling, budżet, cash flow, KPI, raportowanie zarządcze oraz współpracę z księgowością.

Gola Finance Lab świadczy takie usługi dla firm z sektora MŚP.

Zobacz zakres współpracy →

Tak. Wiele firm korzysta z CFO jedynie przez kilka lub kilkanaście godzin miesięcznie. Taki model określa się najczęściej jako Fractional CFO, zewnętrzny CFO albo CFO na część czasu.

Wymiar współpracy powinien zależeć od wielkości firmy, skomplikowania procesów finansowych i zakresu zadań, a nie od samego tytułu stanowiska.

Firma zaczyna potrzebować kompetencji CFO wtedy, gdy sama księgowość nie daje właścicielowi wystarczających informacji do podejmowania decyzji.

Typowe sygnały to rosnące obroty i koszty, problemy z cash flow, brak budżetu, trudności z oceną rentowności produktów lub klientów, brak regularnego raportowania albo sytuacja, w której właściciel nie potrafi szybko odpowiedzieć, dlaczego wynik firmy zmienił się w danym miesiącu.

Nie każda mała firma potrzebuje pełnoetatowego CFO, ale wiele firm MŚP potrzebuje kompetencji CFO.

Można korzystać z nich w mniejszym wymiarze – okresowo, projektowo albo w modelu Fractional CFO. Dzięki temu właściciel otrzymuje budżet, cash flow, analizę wyników i wsparcie decyzyjne bez tworzenia rozbudowanego działu finansowego.

Zakres kompetencji może być bardzo podobny. Różni się przede wszystkim model współpracy.

Etatowy CFO pracuje wyłącznie dla jednej organizacji, natomiast zewnętrzny lub Fractional CFO świadczy usługę w ustalonym wymiarze czasu i może współpracować z kilkoma przedsiębiorstwami.

Dla firmy oznacza to możliwość korzystania z doświadczenia CFO bez ponoszenia kosztu pełnoetatowego stanowiska.

Warto szukać osoby lub firmy, która łączy doświadczenie w controllingu, FP&A, cash flow, budżetowaniu i raportowaniu z praktyczną znajomością procesów biznesowych.

Istotne jest również doświadczenie we współpracy z właścicielami i zarządami oraz umiejętność przełożenia danych finansowych na konkretne decyzje.

Gola Finance Lab świadczy usługi zewnętrznego CFO dla firm MŚP w całej Polsce online oraz hybrydowo w Warszawie i okolicach.

Poznaj moje doświadczenie →

Tak. Controlling finansowy może być świadczony w outsourcingu bez konieczności zatrudniania kontrolera finansowego na pełen etat.

Zewnętrzny controlling może obejmować między innymi miesięczne raportowanie, analizę wykonania budżetu, KPI, cash flow, rentowność produktów i klientów, analizę kosztów oraz przygotowywanie informacji dla właściciela lub zarządu.

Jest to jeden z obszarów usług świadczonych przez Gola Finance Lab.

Outsourcing controllingu polega na przekazaniu zewnętrznemu specjaliście części zadań związanych z analizą i zarządzaniem finansami firmy.

Dane mogą pochodzić z księgowości, ERP, systemu sprzedażowego, magazynowego lub innych źródeł, a zadaniem controllingu jest przekształcenie ich w informacje potrzebne do zarządzania biznesem.

Raportowanie zarządcze może przygotować controller finansowy, specjalista FP&A lub CFO – również w modelu zewnętrznym.

Dobry raport zarządczy powinien pokazywać nie tylko przychody i koszty, ale także marżę, rentowność, cash flow, należności, zobowiązania oraz KPI istotne dla konkretnego modelu biznesowego.

Nie istnieje jeden identyczny zestaw KPI dla wszystkich przedsiębiorstw. Najczęściej warto monitorować między innymi przychody, marżę brutto, EBITDA lub wynik operacyjny, cash flow, poziom należności, DSO, zapasy, zobowiązania oraz rentowność produktów, klientów lub kanałów sprzedaży.

KPI powinny odpowiadać na pytania potrzebne do zarządzania konkretną firmą, a nie jedynie dobrze wyglądać w raporcie.

Zysk nie oznacza gotówki na rachunku. Firma może wykazywać zysk i jednocześnie mieć problemy z płynnością.

Gotówka może być zamrożona w należnościach albo zapasach, wydana na środki trwałe, wykorzystana do spłaty kapitału kredytów lub leasingów albo przesunięta pomiędzy okresami poprzez rozliczenia. Dlatego kondycji przedsiębiorstwa nie powinno się oceniać wyłącznie na podstawie rachunku wyników.

Trzeba przeanalizować przepływy pieniężne oraz zmiany w bilansie firmy.

Najczęściej warto sprawdzić należności, zapasy, zobowiązania, inwestycje, kredyty, leasingi, podatki oraz wypłaty dla właścicieli.

Sam rachunek zysków i strat nie odpowiada na pytanie, gdzie znajduje się gotówka.

Więcej przykładów na blogu →

Poprawa cash flow zaczyna się od ustalenia, co faktycznie pochłania gotówkę.

Może to oznaczać skrócenie terminów płatności klientów, lepsze zarządzanie zapasami, negocjowanie terminów z dostawcami, kontrolę inwestycji, planowanie zobowiązań albo zmianę sposobu finansowania działalności.

Najpierw diagnoza, potem działania – bez rozpoznania przyczyny samo ograniczanie wydatków często nie rozwiązuje problemu.

Nie wystarczy spojrzeć na saldo rachunku ani sam poziom sprzedaży. Trzeba przeanalizować przychody, marżę, koszty, wynik operacyjny oraz rentowność poszczególnych produktów, usług, klientów lub kanałów.

W firmach szybko rosnących szczególnie ważne jest rozdzielenie wzrostu sprzedaży od wzrostu faktycznej rentowności.

Rentowność powinna uwzględniać nie tylko cenę sprzedaży i koszt zakupu lub produkcji, ale również koszty bezpośrednio związane z obsługą danego produktu, klienta albo kanału.

W zależności od biznesu mogą to być między innymi rabaty, prowizje, logistyka, marketplace, marketing, zwroty, płatności czy koszty obsługi. Dopiero taki rachunek pokazuje, które źródła sprzedaży rzeczywiście tworzą wartość dla firmy.

Tak, jeśli właściciel chce świadomie planować sprzedaż, koszty, zatrudnienie, inwestycje i zapotrzebowanie na gotówkę.

Budżet w firmie MŚP nie musi być skomplikowany. Powinien przede wszystkim odpowiadać na pytanie: co musi się wydarzyć, aby firma osiągnęła zakładany wynik i zachowała płynność?

Budżet może przygotować controller, specjalista FP&A lub CFO, również jako projekt realizowany przez zewnętrznego specjalistę.

Gola Finance Lab wspiera firmy w przygotowywaniu modeli budżetowych, forecastów, cash flow i analiz scenariuszowych.

Budżet określa plan firmy na przyszły okres, natomiast forecast aktualizuje przewidywany wynik na podstawie tego, co wydarzyło się już w trakcie roku.

Budżet odpowiada więc na pytanie „co planujemy?”, a forecast – „gdzie najprawdopodobniej zakończymy rok przy obecnym rozwoju sytuacji?”.

W wielu firmach sensowny jest forecast aktualizowany miesięcznie lub kwartalnie. Częstotliwość powinna zależeć od zmienności biznesu i szybkości, z jaką właściciel musi reagować na odchylenia.

Im bardziej sezonowa lub dynamiczna działalność, tym większe znaczenie ma regularna aktualizacja prognozy.

Księgowość odpowiada przede wszystkim za prawidłową ewidencję zdarzeń gospodarczych, rozliczenia podatkowe i obowiązki sprawozdawcze.

CFO wykorzystuje dane finansowe do zarządzania przyszłością firmy: analizuje wyniki, przygotowuje budżet i cash flow, ocenia rentowność, tworzy KPI i wspiera właściciela lub zarząd w podejmowaniu decyzji. Te funkcje uzupełniają się, a nie zastępują.

Nie. Zewnętrzny CFO najczęściej współpracuje z księgowością i wykorzystuje przygotowane przez nią dane.

Może również pomagać w uporządkowaniu obiegu informacji, kontrolować jakość danych zarządczych i określić, jakich raportów firma potrzebuje do podejmowania decyzji.

Ponieważ wynik księgowy pokazuje tylko część sytuacji przedsiębiorstwa. Nie odpowiada samodzielnie na pytania o cash flow, przyszłe zobowiązania, rentowność poszczególnych klientów, realizację budżetu czy zapotrzebowanie na finansowanie. Do zarządzania potrzebne jest połączenie danych księgowych, operacyjnych i biznesowych.